Bardziej prawdopodobne, że nie jesteśmy wyjątkowi. 

In 1994, during Q&A section of his lecture titled "The Age of Exploration" Carl Sagan was asked a follwing question:
It seems that through the ages humans have created a mythological framework that has always involved some kind of higher spiritual powers and as that goes away, as we know more and more it seems harder and harder to prove that anything might exist like that, where does that leave us?
To which he replied:
- On our own.​​​​​​​
W 1994 roku podczas sekcji pytań i odpowiedzi swojego wykładu pt. "Wiek Eksploracji" Carlowi Saganowi zadano następujące pytanie:
- Wszystko wskazuje na to, że ludzkość przez wieki wytworzyła podstawy mitologiczne, które zawsze uwzględniają istnienie jakichś wyższych sił bądź istot. Aktualnie coraz trudniej jest udowadniać ich istnienie, kultura na nich oparta odchodzi do historii. Jakimi ta zmiana czyni nas?
Sagan odpowiedział:
- Samodzielnymi.

Anthropic principle 
Zasada antropiczna
Why the laws of the universe allow life? Why there is something rather than nothing? Why everything seems to be finely tuned for us? Maybe, somehow it had to be this way. Maybe if it were any different way, we weren't be here to ask the question.  Maybe the universe is not finely tuned for us, rather we are finely tuned for the universe.
The anthropic principle says that in order to observe the universe, there has to be an observer. 
​​​​​​​Dlaczego prawa fizyki i stałe kosmologiczne pozwalają na życie? Dlaczego istniejemy? Dlaczego wszechświat robi wrażenie dostrojonego? Może po prostu nie miał innego wyboru? Może gdyby było inaczej, nie byłoby nas tutaj aby zadawać to pytanie. Może to nie wszechświat jest dostrojony do nas, może to my jesteśmy dostrojeni do niego. 
Zasada antropiczna mówi, że fakt obserwacji wszechświata wymaga obserwatora, gdyby więc zamiast czegoś nie było niczego, nie byłoby nas tutaj, aby zadać to pytanie.
Tautologia? Tak, ale wyobraźcie sobie, że szanse na to, że pozwalające na istnienie życia prawa fizyki powstaną były ekstremalnie niskie, zaledwie 1:10 do potęgi 229. Następnie przeprowadźmy następujący eksperyment myślowy:
Mamy 10 do potęgi 229 cel, a w każdej z nich jest więzień, który zrobił wytrych ze starej agrafki. Więźniowie o sobie nie wiedzą. Szanse na to, że któremuś uda się otworzyć zamek i uciec zanim przyjdzie strażnik i go zastrzeli to 1:10 do potęgi 229. Oczywiście uciec udaje się jednemu, nazwijmy go Adamem. Gdy zapytacie Adama czy łatwo było otworzyć zamek, odpowie zapewne, że tak - bo udało mu się to bardzo szybko. Adam nie wie, że reszta więźniów została zastrzelonych. Podobnie może być z naszym wszechświatem.*
*analogia z celami, po niewielkich modyfikacjach, pochodzi od prof. Davida Kippinga z Columbia University, zaprezentowana pierwotnie na prowadzonym przez niego kanale Cool Worlds Lab.
Principle of mediocrity
Zasada przeciętności
If an item is drawn at random from one of several sets or categories, it's likelier to come from the most numerous category than from any one of the less numerous categories.
​​​​​​​Jeśli obiekt jest losowo wybrany z wielu kategorii, jest bardziej prawdopodobne, że pochodzi z kategorii najliczniejszej.
4,9%
​​​​​​​We are living in a golden age of science and technology. New, exciting discoveries are made every day. Fast expanding frontier of what we know already made, for many, gods redundant and superstions a thing of a past. Our technological development will make us reach Mars probably in the next decade. Can we feel enlighted then? Self-confident, arrogant?  4,9% is a number which represents everything in the observable universe we are able to detect and study. Everything else is out of our reach. We know of it only thanks to mathematical models.
 Żyjemy w złotej erze nauki i technologii. Szybko oddalająca się granica nieznanego sprawiła, że dla wielu z nas religia i zabobony stały się przeszłością. Rozwój technologiczny sprawił, że  najprawdopodobniej w ciągu najbliższej dekady ludzka stopa stanie na Marsie. Czy możemy czuć się oświeceni, pewni siebie, aroganccy? 4,9% to liczba, która reprezentuje możliwą do zbadania przez nas część obserwowalnego wszechświata. 95,1% nie potrafimy nawet wykryć. Wiemy o jej istnieniu tylko dzięki modelom matematycznym.  
Pale blue dot - an object
Obiekt Błękitna kropka

"(...)Take a look again at that dot. That's here. That's home. That's us. On it, everyone you love, everyone you know, everyone you ever heard of, every human being who ever was, lived out their lives. The aggregate of our joy and suffering, thousands of confident religions, ideologies, and economic doctrines, every hunter and forager, every hero and coward, every creator and destroyer of civilization, every king and peasant, every young couple in love, every mother and father, hopeful child, inventor and explorer, every teacher of morals, every corrupt politician, every "superstar," every "supreme leader," every saint and sinner in the history of our species lived there--on a mote of dust suspended in a sunbeam. (...)"
Carl Sagan - "You are here" - chapter from his book "Pale blue dot". 
​​​​​​​„(…) Przyjrzyjmy się jeszcze raz tej kropeczce. To nasze miejsce. To nasz dom. To my. Wszyscy, których kochamy, wszyscy o których kiedykolwiek słyszeliśmy, wszyscy którzy kiedykolwiek istnieli, żyli właśnie na niej. Oto siedlisko naszych radości i cierpień, tysięcy religii, ideologii i doktryn gospodarczych; każdy łowca i każdy wędrowiec, każdy bohater i każdy tchórz, każdy twórca i każdy niszczyciel cywilizacji, każdy król i każdy wieśniak, każda zakochana para, każdy ojciec i każda matka, każde ufne dziecko, każdy wynalazca i każdy podróżnik, każda „supergwiazda” i każdy „najwyższy wódz”, każdy święty i każdy grzesznik w dziejach naszego gatunku żyli właśnie tutaj, na tej drobince kurzu zawieszonej w strudze słonecznego światła.(...)”
Carl Sagan – Błękitna kropka, fragment rozdziału Jesteś tutaj w przekładzie Marka Krośniaka

Accelerating an entropy
Przyspieszając entropię
Entropy - an inevitable disintegration, moving to chaos. It is a process which is entrenched in the universe very own nature. It usually goes on slowly, lazily, on Earth however it'is somewhat faster.
Entropia czyli nieunikniony rozpad, przeistoczenie w chaos, to coś do czego wszechświat dąży w samej swej naturze. Proces nieśpieszny, leniwy, na Ziemi postępuje jakby szybciej.
Chronology protection conjecture
Przypuszczenie ochrony chronologii
​​​​​​​Since ages we wondered if it is possible to change causality, undo our mistakes, avoid disasters from the past. Stephen Hawking in the answer to numerous paradoxes proposed a „Chronology Protection Conjecture” in which he argues that backward time travel is impossible, that the universe itself, by it's laws, forbids it. Every moment, every decision we make, every smile and failure can happen only once. After that they instantly became a memory, a photograph. Our every moment then is imencely precious, more so if we realise that we're here for less than a second on a cosmic clock.
​​​​​​​Nierozerwalne połączenie przyczyny i skutku sprawiło, że od wieków zastanawialiśmy się czy można zmienić bieg historii, naprawić nasze błędy, uniknąć katastrof z przeszłości. W 1992 roku profesor Stephen Hawking rozważając paradoksy związane z podróżami w czasie, w tym najtrudniejszy chyba „paradoks dziadka” teoretycznie uzasadnił dlaczego podróże w przeszłość w skali makroskopowej są niemożliwe. Nazwał to metaforycznie „Przypuszczeniem Ochrony Chronologii”. Każda więc sekunda naszego istnienia jest wyjątkowa, jedyna, pierwsza i ostania i nigdy się nie powtórzy. Nie mamy też nawet teoretycznej możliwości jej naprawienia. Zatem każda nasza decyzja, każdy uśmiech i każda porażka, mogą wydarzyć się raz i wówczas stają się wspomnieniem, przeszłością, fotografią. Waga każdej naszej chwili jest tym większa im bardziej zdajemy sobie sprawę, że jesteśmy tu na mniej niż sekundę czasu kosmicznego zegara.
Back to Top